Auteur: OKV Harvelt

De bewoningsgeschiedenis van Reinder, Rector Hulshofstraat 7.

Hoe moet ik het overzicht lezen? Deze bewoningsgeschiedenis is het resultaat van noeste en volhardende arbeid van Anton Stortelder. Om het overzicht goed te kunnen lezen is het verstandig om de inleiding van zijn boek ‘Bewoningsgeschiedenissen van boerderijen in Harreveld’ door te nemen welke u ook op deze site vindt.

Rector Hulshofstraat 8

In 1832 heette de streek het Weggelder, want zowel bij Dreijer als Weggelas en Sasse staat “Op Weggelder” vermeld.

De oudste bewoner is Joannes Henricus Schutten van Schutten Harms Trienen, volgens het register naamsaanname van 1812 woonde hij toen op dit adres. Maar in het bevolkingsregister van 1829 en in kadaster van 1832 staat Joannes Bernardus Papenborg er vermeld.

Jan Bernd Koolmans was de jongste broer van Hermina Koolman, hij kreeg de boerderij maar hij bleef ongehuwd. Hendrikus Spekschoor en Anna Bokkers waren er knecht en dienstmeid zij kregen de boerderij.

Bron: Anton Stortelder

Nazaten vertellen het verhaal van familie Dreier op ’t Weggelder, Rector Hulshofstraat 8, F-45.

De oudst bekende bewoners van deze plek en boerderij zijn achtereenvolgens: Joannes Schutten (eind 18^e eeuw), Joannes Papenborg en Jan Bernd Koolmans. Zij waren allen ongehuwd of hadden geen kinderen zodat de boerderij telkens in andere handen kwam.

Waarom de boerderij Dreier wordt genoemd is niet duidelijk; voor zover men weet heeft er nooit een houtdraaier of zoiets gewoond… meer aannemelijk is dat de boerderij op een kruispunt van wegen ligt, op de drei!

Vanaf 1872 woont Hendrikus Spekschoor van Hofman uit Zieuwent op de boerderij. Samen met Anna Bokkers, eveneens uit Zieuwent,  krijgen zij in 1874  één dochter; Johanna Spekschoor.

Hiermee begint een langer familielijn op deze boerderij. Zij trouwde op 4 mei 1898 met Johannes Wopereis van ’n Eums, ook wel Wittens genoemd. Nu kennen we deze boerderij als Neums.

Werd er in de vorige generatie maar één dochter geboren, Jan en Johanna kregen drie dochters, Anna, Leida en Mina.

Dochter Leida touwde met Theo Wellink ( Lindeboomweg) en de jongste dochter Mina ging naar het klooster ( Dominicanessen) en werd maar liefst 102 jaar. Anna Wopereis trouwde met Willem ten Have ( Ooiman) en bleef op de boerderij.

Voordat dochter Mina naar het klooster ging was ze ook werkzaam op de boerderij getuige het melkdiploma dat ze in 1928 behaalde!

Anna Wopereis en Willem ten Have trouwden 6 mei 1924 en kregen 5 kinderen, Marie, Riekie, Jan, Fien en Joop.

Kort na de geboorte van de jongste, nog in de 2^e wereldoorlog, werden meerdere boerderijen op het Weggelder door brand verwoest.  Op een hete augustusdag in 1943  brandden de boerderijen van Reinder en Dreier af, evenals schuren bij Weggelas en Joempa.

Het gezin kreeg tijdelijk onderdak in het varkenshuuske van Weggelas. Met de schaarse middelen die ze tot hun beschikking hadden in oorlogstijd werd de boerderij weer opgebouwd. Omdat er een tekort aan voedsel was, werden veel betalingen gedaan met zuivelproducten (vooral boter)  Er werd toen gezegd:  ‘Beij Dreier doar dref de botter van ’t dak!’

Dochter Marie werd net als haar Tante Mina  kloosterzuster (OLV Amersfoort). Riekie ging samen met Bernard Tankink (Meujen) boeren aan de Aagtemanweg. Jan werd boer op  Dreier samen met Anny van Lindeboom. Fien ging het onderwijs in en gaf lange tijd les aan de huishoudschool in Lichtenvoorde en ook Joop werd leraar, maar dan in Borne (Twente).

In 1966 werd in aanloop naar de ruilverkaveling het plan opgevat om naar een andere plek te gaan met de boerderij. De totale oppervlakte van het bedrijf was 12 ha, maar verdeeld over 17 percelen! Van het Ruurlse Brook tot achter in het Vene!

De boerderij van Kempkes Johan aan de Veenweg kwam te koop en na een flinke uitbreiding verhuisde de familie in mei 1967 naar het Vene. Toen bestond het gezin uit vader Jan, moeder Anny, hun 4 kinderen Wilma, Els, Henry en Lambert,  opa Willem, oma Anna, Fiene en Joop.

De boerderij aan de Rector Hulshofstraat wordt verkocht aan de familie Wopereis-Kronenborg.

In april 1976 slaat het noodlot opnieuw toe en brand de boerderij nog een keer af als gevolg van een blikseminslag. De boerderij wordt als woning herbouwd en jarenlang bewoond door familie Roemaat en later door de familie Bosman. Nu is de boerderij in eigendom van familie Wopereis-Ernst. Zij hebben de naam Dreier op de achtergevel van de boerderij  weer in ere hersteld!

Opgetekend in juli 2024, Henry ten Have.

De bewoningsgeschiedenis van Dreier, Rector Hulshofstraat 8.

Hoe moet ik het overzicht lezen? Deze bewoningsgeschiedenis is het resultaat van noeste en volhardende arbeid van Anton Stortelder. Om het overzicht goed te kunnen lezen is het verstandig om de inleiding van zijn boek ‘Bewoningsgeschiedenissen van boerderijen in Harreveld’ door te nemen welke u ook op deze site vindt.

De bewoningsgeschiedenis van Dwarsweg 3.

Hoe moet ik het overzicht lezen? Deze bewoningsgeschiedenis is het resultaat van noeste en volhardende arbeid van Anton Stortelder. Om het overzicht goed te kunnen lezen is het verstandig om de inleiding van zijn boek ‘Bewoningsgeschiedenissen van boerderijen in Harreveld’ door te nemen welke u ook op deze site vindt.

De bewoningsgeschiedenis van Weggelas, Rector Hulshofstraat 5.

Hoe moet ik het overzicht lezen? Deze bewoningsgeschiedenis is het resultaat van noeste en volhardende arbeid van Anton Stortelder. Om het overzicht goed te kunnen lezen is het verstandig om de inleiding van zijn boek ‘Bewoningsgeschiedenissen van boerderijen in Harreveld’ door te nemen welke u ook op deze site vindt.

De bewoningsgeschiedenis van Sasse, Rector Hulshofstraat 6.

Hoe moet ik het overzicht lezen? Deze bewoningsgeschiedenis is het resultaat van noeste en volhardende arbeid van Anton Stortelder. Om het overzicht goed te kunnen lezen is het verstandig om de inleiding van zijn boek ‘Bewoningsgeschiedenissen van boerderijen in Harreveld’ door te nemen welke u ook op deze site vindt.

Rector Hulshofstraat 2

Op 13-09 1879 zijn Antonius Hendrikus Krabbenborg (van ’t Krabbenborg op de Schutterije) en Grada Berentsen hier nieuw begonnen. 7,5 Jaar na hun huwelijk overlijdt Antonius en blijft Grada achter met twee dochters, Johanna en Frederika Krabbenborg.

Een klein jaar later hertrouwd Grada met Gerhardus Johannes Kolkman (van Koolsweaver uit Zieuwent) en samen krijgen zij nog 7 kinderen. (zie de bewoningsgeschiedenis hieronder)

Hoe het verder gaat met de familie is niet bekend maar feit is dat in 1940 het huis op F 40 wordt bewoond door Frederika Krabbenborg en haar halfbroer Johannus Bernardus Kolkman. Beide zijn ongehuwd. Als zij naar het het bejaardenhuis gaan schenken zij het huis met de grond aan de kerk.

Bernard Wolters (Schutten Bernard) ☆ 09-09 1921 –  † 20-06 1991 en Marie Krabben (Reinas) ☆ 27-10 1928 –  † 19-01 1974 trouwen op 11-10 1955 en wonen aanvankelijk boven bij Jan Krabben (broer van Marie) aan de Dwarsweg. Zij krijgen 4 kinderen, Berendien, Henk, Rita en Koen.

 In 1956 krijgen ze de kans om bij inschrijving het boerderijtje op F 40, het huidige Rector Hulshofstraat 2 te kopen van de kerk. Ze willen het huis onbewoonbaar laten verklaren zodat ze een nieuw voorhuis kunnen gaan bouwen. Daarvoor moeten ze wel ín het huis of er heel dicht bij wonen en zo gebeurt het dat ze een poosje aan de andere kant van de straat bij een broer van Bernard, Joop Wolters (de poelier) boven gaan wonen.

Het woonhuis wordt inderdaad onbewoonbaar verklaard en Bernard en Marie Wolters mogen hun nieuwe voorhuis bouwen, maar wel een stukje van de straat vandaan. Vandaar dat de bouwvorm (als enigste in Harreveld) de naam ‘een kop – hals – rompboerderij’ krijgt. In de herfst van 1957 nemen zij hun intrek in het nieuwe huis. Bernard heeft er nooit geboerd, wel houdt hij er een koe, een kalf, wat varkens en kippen als hobby naast zijn werk op de bloemisterij en tuinen van het internaat.

In februari 1992 wordt het achterhuis afgebroken en komt er een nieuwe woning voor in de plaats welke dan bewoond gaat worden door Henk, later samen met Lucie. In het voorhuis zijn Koen en Sonja blijven wonen.

De oude schoppe die vlak achter het boerderijtje stond is door Frederika Krabbenborg en haar halfbroer Johannes Kolkman rond 1950 verkocht aan de familie Wolterink die het toen gebruikten voor opslag van hun mengvoederbedrijf.

In 2004 doet zich de mogelijkheid voor dat Henk de oude schoppe die vlak achter zijn woonhuis staat kan kopen van de familie Wolterink wegens beëindiging van hun mengvoerder bedrijf. Deze wordt vervolgens grondig verbouwd en ze hebben er nu veel plezier van.

December 2022. Tekst i.s.m. familie Wolters geschreven door Oudheidkundige Verenging Harvelt. Foto’s uit privé collectie familie Wolters.

De bewoningsgeschiedenis van Rector Hulshofstraat 2.

Hoe moet ik het overzicht lezen? Deze bewoningsgeschiedenis is het resultaat van noeste en volhardende arbeid van Anton Stortelder. Om het overzicht goed te kunnen lezen is het verstandig om de inleiding van zijn boek ‘Bewoningsgeschiedenissen van boerderijen in Harreveld’ door te nemen welke u ook op deze site vindt.

De bewoningsgeschiedenis van Winters, Kerkstraat 27

Hoe moet ik het overzicht lezen? Deze bewoningsgeschiedenis is het resultaat van noeste en volhardende arbeid van Anton Stortelder. Om het overzicht goed te kunnen lezen is het verstandig om de inleiding van zijn boek ‘Bewoningsgeschiedenissen van boerderijen in Harreveld’ door te nemen welke u ook op deze site vindt.

Kerkstraat 35

Verhoeven de smid

Opgetekend door Theo Verhoeven, 2025
Op 10-11-1912 vestigt mijn opa Theodorus Verhoeven, geboren 08-08-885 uit Ruurlo zich als smid in Harreveld. Hij slaapt op de zolder boven het smidsvuur en is altijd pikzwart van het roet. Naast het smidswerk oefent hij ook het vak van fietsenmaker uit, dit doet hij ruim 40 jaar.

Ondertussen wordt er een stukje werkplaats bijgebouwd, een woning en later het ‘tussenstuk’. Rond 1950 neemt oudste zoon Jan Verhoeven (geboren 20-12 1914) het bedrijf over. Zoon Willem (geboren 20-03 1924) werkt dan ook al in het bedrijf.
In de smederij worden veel paarden beslagen, rond 1960/1965 zijn er dat er zo’n 1000 per jaar.
Theo vertelt; Als kind stond ik vaak door de ramen van de deuren te kijken als er een paard beslagen werd. Ik heb zelfs onder een deur gelegen toen een paard tijdens het beslaan met zijn kont de deur eruit duwde.

Langzaam aan komt er landbouwmechanisatie bij. Er worden platte wagens gemaakt en er is ook verkoop van tractoren, ‘harkeerders’, knollenplukkers en maaibalken. Rond 1960/1965 begint constructie- en waterleidingwerk de hoofdzaak binnen het bedrijf te worden. Als rond 1970 aardgas zijn intrede doet komt daar ook veel werk van weer later is er veel werk met verwarmingsinstallaties. Het smidswerk wordt dan in een rap tempo minder.
In 1970 overlijdt Jan en kopen mijn ouders, Willem en Marie Verhoeven-Krabbenborg het bedrijf en zetten deze voort.

Het tussenstuk wordt winkeltje welke door mijn moeder (Marie) gerund wordt en het loopt allemaal goed. Zo goed dat mijn ouders aan uitbreiden moeten denken en in 1978 het pand van bakker Kolkman aan Kerstraat 27 kopen.  Daarachter staat een werkplaats van timmerman Jan Domhof, ook deze wordt aangekocht en daarnaast wordt nóg een werkplaats bijgebouwd. Het pand aan Kerkstraat 35 wordt verkocht aan een broer Theo Verhoeven.

Ik stap bij mijn ouders in het bedrijf en na ons trouwen in1986 (met Alei Westerveld) nemen we het bedrijf van mijn ouders over. We doen dan, samen met een paar medewerkers alleen nog installatiewerk en Alei doet de winkel en administratie. In het jaar 2000 nemen we het installatiebedrijf van Jos Hulshof in Zieuwent over. Jurrian Selten komt bij ons in dienst en in 2013 hebben we het bedrijf deels aan hem overgedaan. Eind 2020 zijn we helemaal uit het bedrijf gestapt.

                                                           

De bewoningsgeschiedenis van de smid, Kerkstraat 35

Hoe moet ik het overzicht lezen? Deze bewoningsgeschiedenis is het resultaat van noeste en volhardende arbeid van Anton Stortelder. Om het overzicht goed te kunnen lezen is het verstandig om de inleiding van zijn boek ‘Bewoningsgeschiedenissen van boerderijen in Harreveld’ door te nemen welke u ook op deze site vindt.

De Smid in de oorlog 1940-1945

In Duitsland zijn kampen ingericht voor Franse en Belgische krijgsgevangen. Velen ontvluchtten deze kampen en probeerden naar huis te komen. In pakketten van het Rode Kruis die vanuit Frankrijk en België naar de gevangenen worden gestuurd zitten nogal eens ontsnappingsroutes verstopt.

Ontsnapte krijgsgevangenen worden vaak naar Lichtenvoorde gestuurd, omdat ze daar verder geholpen worden op hun tocht naar het zuiden. Ook piloten die na een geslaagde parachutelanding niet in de handen van de vijand zijn gevallen worden door deze vluchtlijn geholpen om naar hun vaderland terug te keren.

Op 12 september 1941 melden zich drie Franssprekende vluchtelingen bij de St. Agatha kerk in Harreveld, pastoor Smals verwijst ze door naar de smid Verhoeven. Moeder Verhoeven voorziet hen van eten, drinken en een warm bed. De volgende dag worden ze door de dan 25 jarige Gert Verhoeven begeleid op hun reis met de trein naar Baarle Nassau, alwaar ze worden overgenomen door het verzet in het zuiden.

De opvang en verzorging doet Gert Verhoeven niet alleen, hij wordt daarbij geholpen door zijn broer Jan en door de gebroeders Jan en Hein Immink, Wim Wopereis (van ’t Zand) en Bertus Wolters.

De Verhoeven groep werkt samen met de pilotenhelpers uit Lichtenvoorde maar voeren bij voorkeur alle werkzaamheden zelf uit.

Gert Verhoeven heeft elf keer de reis naar het zuiden gemaakt, hij brengt naar schatting 25 piloten naar de Belgische Ardennen.

Bron: De Lichte Voorde Vereniging voor oudheidkunde Lichtenvoorde, Bezetting en verzet Henny Bennink

Bewoningsgeschiedenis van Kerkstraat 49

Hoe moet ik het overzicht lezen? Deze bewoningsgeschiedenis is het resultaat van noeste en volhardende arbeid van Anton Stortelder. Om het overzicht goed te kunnen lezen is het verstandig om de inleiding van zijn boek ‘Bewoningsgeschiedenissen van boerderijen in Harreveld’ door te nemen welke u ook op deze site vindt.

Garrit Jan Toebes boerde als oudste zoon niet op zijn ouderhuis, maar begon rond 1870 een nieuwe boerderij naast de nieuwe kerk met daarbij tevens een café, want bij een katholieke kerk hoort een café. Hij had een voorbeeld aan zijn neef, die begon in 1812 in Zieuwent een café toen daar de eerste kerk pas enkele jaren klaar was.

Toebesboer was een druk bedrijf en had een aantal medewerkers in dienst. Naast boerderij, café, zaal, hotel en restaurant was er ook een (Spar)kruidenierszaakje en een manufacturenwinkeltje gevestigd in het pand van Toebesboer.

Rond 1955 wordt er tegenover café de Boer een pand gebouwd waar dan de manufacturenzaak gevestigd wordt.

De bewoningsgeschiedenis van Toebesboer

Hoe moet ik het overzicht lezen? Deze bewoningsgeschiedenis is het resultaat van noeste en volhardende arbeid van Anton Stortelder. Om het overzicht goed te kunnen lezen is het verstandig om de inleiding van zijn boek ‘Bewoningsgeschiedenissen van boerderijen in Harreveld’ door te nemen welke u ook op deze site vindt.