De smid

Kerkstraat 35

Verhoeven de smid

Opgetekend door Theo Verhoeven, 2025
Op 10-11-1912 vestigt mijn opa Theodorus Verhoeven, geboren 08-08-885 uit Ruurlo zich als smid in Harreveld. Hij slaapt op de zolder boven het smidsvuur en is altijd pikzwart van het roet. Naast het smidswerk oefent hij ook het vak van fietsenmaker uit, dit doet hij ruim 40 jaar.

Ondertussen wordt er een stukje werkplaats bijgebouwd, een woning en later het ‘tussenstuk’. Rond 1950 neemt oudste zoon Jan Verhoeven (geboren 20-12 1914) het bedrijf over. Zoon Willem (geboren 20-03 1924) werkt dan ook al in het bedrijf.
In de smederij worden veel paarden beslagen, rond 1960/1965 zijn er dat er zo’n 1000 per jaar.
Theo vertelt; Als kind stond ik vaak door de ramen van de deuren te kijken als er een paard beslagen werd. Ik heb zelfs onder een deur gelegen toen een paard tijdens het beslaan met zijn kont de deur eruit duwde.

Langzaam aan komt er landbouwmechanisatie bij. Er worden platte wagens gemaakt en er is ook verkoop van tractoren, ‘harkeerders’, knollenplukkers en maaibalken. Rond 1960/1965 begint constructie- en waterleidingwerk de hoofdzaak binnen het bedrijf te worden. Als rond 1970 aardgas zijn intrede doet komt daar ook veel werk van weer later is er veel werk met verwarmingsinstallaties. Het smidswerk wordt dan in een rap tempo minder.
In 1970 overlijdt Jan en kopen mijn ouders, Willem en Marie Verhoeven-Krabbenborg het bedrijf en zetten deze voort.

Het tussenstuk wordt winkeltje welke door mijn moeder (Marie) gerund wordt en het loopt allemaal goed. Zo goed dat mijn ouders aan uitbreiden moeten denken en in 1978 het pand van bakker Kolkman aan Kerstraat 27 kopen.  Daarachter staat een werkplaats van timmerman Jan Domhof, ook deze wordt aangekocht en daarnaast wordt nóg een werkplaats bijgebouwd. Het pand aan Kerkstraat 35 wordt verkocht aan een broer Theo Verhoeven.

Ik stap bij mijn ouders in het bedrijf en na ons trouwen in1986 (met Alei Westerveld) nemen we het bedrijf van mijn ouders over. We doen dan, samen met een paar medewerkers alleen nog installatiewerk en Alei doet de winkel en administratie. In het jaar 2000 nemen we het installatiebedrijf van Jos Hulshof in Zieuwent over. Jurrian Selten komt bij ons in dienst en in 2013 hebben we het bedrijf deels aan hem overgedaan. Eind 2020 zijn we helemaal uit het bedrijf gestapt.

                                                           

De bewoningsgeschiedenis van de smid, Kerkstraat 35

Hoe moet ik het overzicht lezen? Deze bewoningsgeschiedenis is het resultaat van noeste en volhardende arbeid van Anton Stortelder. Om het overzicht goed te kunnen lezen is het verstandig om de inleiding van zijn boek ‘Bewoningsgeschiedenissen van boerderijen in Harreveld’ door te nemen welke u ook op deze site vindt.

De Smid in de oorlog 1940-1945

In Duitsland zijn kampen ingericht voor Franse en Belgische krijgsgevangen. Velen ontvluchtten deze kampen en probeerden naar huis te komen. In pakketten van het Rode Kruis die vanuit Frankrijk en België naar de gevangenen worden gestuurd zitten nogal eens ontsnappingsroutes verstopt.

Ontsnapte krijgsgevangenen worden vaak naar Lichtenvoorde gestuurd, omdat ze daar verder geholpen worden op hun tocht naar het zuiden. Ook piloten die na een geslaagde parachutelanding niet in de handen van de vijand zijn gevallen worden door deze vluchtlijn geholpen om naar hun vaderland terug te keren.

Op 12 september 1941 melden zich drie Franssprekende vluchtelingen bij de St. Agatha kerk in Harreveld, pastoor Smals verwijst ze door naar de smid Verhoeven. Moeder Verhoeven voorziet hen van eten, drinken en een warm bed. De volgende dag worden ze door de dan 25 jarige Gert Verhoeven begeleid op hun reis met de trein naar Baarle Nassau, alwaar ze worden overgenomen door het verzet in het zuiden.

De opvang en verzorging doet Gert Verhoeven niet alleen, hij wordt daarbij geholpen door zijn broer Jan en door de gebroeders Jan en Hein Immink, Wim Wopereis (van ’t Zand) en Bertus Wolters.

De Verhoeven groep werkt samen met de pilotenhelpers uit Lichtenvoorde maar voeren bij voorkeur alle werkzaamheden zelf uit.

Gert Verhoeven heeft elf keer de reis naar het zuiden gemaakt, hij brengt naar schatting 25 piloten naar de Belgische Ardennen.

Bron: De Lichte Voorde Vereniging voor oudheidkunde Lichtenvoorde, Bezetting en verzet Henny Bennink